Trang chủ       |     Diễn đàn       |     Liên hệ
   Giới thiệu
   Tin tức - Sự kiện
   Hoạt động Hội
   Đối tác - Bạn bè
   Tiếng nói doanh nghiệp
   Người Việt ở Đức
   Đất nước - Con người
   40 năm QHNG Việt Nam-Đức
   Chủ quyền Biển đảo
   Nghiên cứu - Tư liệu
   Văn học – Nghệ thuật
   Diễn đàn
   Thư viện ảnh
   Diễn đàn
   Liên hệ
 
 
 
 
 
 
   Đối tác - Bạn bè
VĨNH BIỆT ÔNG – NGƯỜI CON VĨ ĐẠI CỦA DÂN TỘC ĐỨC

Thế là ông đă ra đi. Tin ông ra đi ở tuổi 87 hôm thứ sáu tuần trước làm dư luận Đức và châu Âu chấn động mặc dù biết sinh tử là quy luật và từ nhiều năm nay ông hầu như không thể sống tự lập và cuộc đời gắn chặt với chiếc xe lăn.

          „Vĩ đại“ là từ tôi mượn của đương kim Giáo hoàng Franziskus nói khi ông c̣n sinh thời và hôm nay nhiều nhà chính trị gia Đức mới dám dùng, chỉ sau khi ông đă mất.

Helmut Kohl

          Năm 1982 là năm cuối đại học của tôi ở Đông Berlin và trong năm đó ông Helmut Kohl được bầu làm Thủ tướng Đức sau một cuộc bỏ phiếu „bất tín nhiệm“ đối với Chính phủ dân chủ xă hội của Thủ tướng Helmut Schmidt. Sở dĩ tôi luôn nhớ năm đầu tiên ông Kohl làm Thủ tướng là v́ như thế. Đến năm 1995 khi đương chức Thủ tướng Đức, ông đă thăm Việt Nam sau khi hai nước về cơ bản thống nhất hướng giải quyết vấn đề cư trú của những công dân Việt Nam sang CHDC Đức trước kia lao động, học tập và sau khi nước Đức thống nhất đă ở lại. Đây vốn là trở ngại lớn nhất cho quan hệ song phương cũng như cho quan hệ Việt Nam với EU khi đó. Do cũng có tham gia vào quá tŕnh này nên tôi có quan hệ  tốt với Đại sứ Đức ở Hà Nội. Khi đứng ở sân bay Nội bài sau khi tiễn chuyên cơ Đức về nước, ông Đại sứ nói với tôi Thủ tướng Kohl rất vui về kết quả chuyến đi và c̣n hẹn có dịp sẽ quay trở lại Việt Nam (điều sau này ông không thực hiện được). Năm 1997 khi đang công tác ở Berlin tôi cũng có dịp nghe ông nói chuyện tại trụ sở  Quỹ KAS (Konrad-Adenauer Stiftung).  V́ ngồi ngay hàng đầu sát bục phát biểu nên tôi lần đầu tiên „đối diện“ với ông để biết thế nào là nhà chính trị gia Đức có thân h́nh khổng lồ đến gần hai mét và giọng nói đặc trưng khiến tôi trong suốt buổi đó chỉ lơm bơm hiểu những điều ông muốn truyền tải.

          Cuộc đời và sự nghiệp của cố Thủ tướng Kohl là di sản quá lớn đối với lịch sử nước châu Âu và Đức hiện đại, chắc chắn sẽ c̣n là đề dài nghiên cứu lâu dài. Với cương vị người ngoài cuộc nhưng có quá tŕnh hơn 30 năm quan tâm đến nền chính trị Đức, tôi chỉ có thể viết ra đây những cảm nhận cá nhân của ḿnh.

          Helmut Kohl – từ „nhà chính trị địa phương“ đến „nhà kiến tạo châu Âu thống nhất“

          Năm 82 khi ông Helmut Kohl (Liên minh dân chủ thiên chúa giáo CDU) đánh bại đương kim Thủ tướng Helmut Schmidt của Đảng dân chủ xă hội Đức (SPD) để trở thành Thủ tướng, khá nhiều người ở Tây Đức ngạc nhiên, c̣n ở Đông Đức th́ bị „sốc“. Mặc dù trước khi ông được bầu làm Thủ tướng, năm 1969 ông đă từng là Thủ hiến trẻ nhất trong lịch sử bang Rheinland-Pfalz quê hương ông và ở Đức cho đến nay (39 tuổi), là thủ lĩnh phe đối lập trong Quốc hội Liên bang và Chủ tịch CDU từ 1973, nhưng ông vẫn luôn bị coi là  „chính trị gia tỉnh lẻ“, người có cách nói „dùi đục chấm mắm cáy“, „khôn lỏi kiểu nông dân“,“mờ nhạt“, khác xa các chính trị gia đang rất nổi tiếng của SPD như cựu Chủ tịch SPD, Thủ tướng Willy Brandt (Giải thưởng Nobel ḥa b́nh về chính sách hướng đông của ông) hay đương kim Thủ tướng Helmut Schmidt khi đó. Hai thủ tướng SPD có sức lôi cuốn, hấp dẫn của chính trị gia (Charisma) điều mà ông Kohl không có. Ông cũng không có khả năng diễn thuyết và quan hệ khá khó khăn với báo giới. Nhà văn đoạt giải Nobel văn học Günter Grass từng nói „tôi không thể nào tin được việc Helmut Kohl có thể được bầu làm Thủ tướng“ và lo ngại nếu ông này được bầu th́ đó sẽ là thiệt hại to lớn đối với chủ nghĩa tự do của Đức. Một nhà văn Đức khác từng được giải thưởng ḥa b́nh nói „thật đáng tiếc bây giờ chúng ta có Thủ tướng mới, nhưng phải dự tính coi như không có thủ tướng vậy“. Dư luận Đức lo ngại là với chính phủ Kohl Đức sẽ ngả hẳn sang hữu và phá hủy thành quả của chính sách hướng đông của các chính quyền dân chủ xă hội trước đó.

          Đây cũng chính là nỗi lo lắng của „phe XHCN“ và đặc biệt Đông Đức và Ba Lan là nước láng giềng và có nhiều „duyên nợ truyền kiếp“ với nước Đức trước thế chiến II. Trong tranh cử trước đó ở Tây Đức ông Kohl từng hứa với cử tri nếu ông thắng cử ông sẽ giảm một nửa số người nước ngoài cư trú ở Đức. Liên minh giữa CDU của Helmut Kohl  với CSU của ông Franz-Joseph Strauss quả là nỗi ám ảnh của các lực lượng cánh tả ở Tây Đức cũng như với Nhà nước XHCN Đông Đức. Người ta cũng lo ngại dưới chính quyền mới của ông th́ ở Tây Đức sẽ không c̣n những „alte Nazis“ (phát xít già) mà sẽ chỉ toàn „neue Nazis“ (phát xít mới) và những nạn nhân của phân biệt chủng tộc v.v.

          Nhắc lại những điều trên để thấy cách đây 35 năm khi ông Kohl trở thành Thủ tướng, không chỉ t́nh h́nh thế giới và châu Âu cực kỳ phức tạp, mà ở trong nước ông cũng vấp phải vô vàn khó khăn.

          Qua 4 nhiệm kỳ với 16 năm cầm quyền ông Kohl đă làm được nhiều điều cho nước Đức mà cho đến khi thời gian càng lùi xa người ta mới thấy hết tầm vóc lớn lao của nó.

          Thứ nhất, ông đă từng bị cho là hiếu chiến, là ủng hộ giới buôn súng thông qua chạy đua vũ trang giữa NATO và Khối quân sự Warsawa. Nhưng trên thực tế trong những giai đoạn trước thống nhất, chi phí quân sự của Tây Đức và sau này nước Đức thống nhất luôn chiếm khoảng 2,8 đến 3% tổng sản phẩm quốc nội, nhưng đến năm 2016 chỉ c̣n 1,2% BIP.  Nếu giữ mức 1988 là 2,8% th́ lẽ ra năm 2016 số tiền này sẽ là 88 tỷ euro (BIP là 3,1 ngàn tỷ euro). Như vậy số tiền hơn 50 tỷ „dư ra“ được dùng để đầu tư vào hạ tầng, giáo dục và các mục tiêu xă hội khác. Trong chiến tranh lạnh, quân đội Đức lên đến nửa triệu người, sau này giảm xuống c̣n 340.000 binh lính và đến nay chỉ c̣n 180.000 và cùng với nó là băi bỏ nghĩa vụ quân sự. Tất cả những điều này đều năm trong dự tính lâu dài của CDU cũng như cá nhân Thủ tướng Kohl.

          Thứ hai, ông cũng là người mời Tổng bí thư kiêm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Cộng ḥa dân chủ Đức Honecker sang thăm Bonn, chính thức thừa nhận sự tồn tại của hai nhà nước Đức theo luật pháp quốc tế, nhiều lần nhắc lại giá trị pháp lư quốc tế của đường biên giới trên sông Oder/Neißer với Ba Lan. Nhưng cũng chính Helmut Kohl lại là người biết chớp lấy cơ hội „ngàn năm có một“ mà sau này nhiều người cho là „trời cho“ để thống nhất nước Đức dưới sự lănh đạo của Tây Đức. TBT SED và Chủ tịch DDR (CHDC Đức) Honecker đă từng nói „hai nhà nước Đức có thể thống nhất, nhưng chỉ thống nhất trên cơ sở chủ nghĩa xă hội“. Bản thân ông Kohl cũng như nhiều người dân Đức ở cả hai bên đều không nghĩ là có thể được chứng kiến thống nhất đất nước. Ngày 09/11/1989 khi bức tường Berlin sụp đổ „hoàn toàn một cách ngẫu nhiên“ ông Kohl cùng đoàn cấp cao đang thăm cấp Nhà nước ở Ba Lan để thực hiện sứ mệnh ḥa giải hai nước. Tin về bức tường Berlin đến với ông bất ngờ đến mức ông hỏi trợ lư có phải người ta nhầm không? Nhưng khi chứng kiến những cảnh được truyền h́nh trực tiếp tại các cửa khẩu biên giới ông mới tin và quyết định cắt ngắn chuyến thăm để bay ngay về Berlin. Và đó cũng là thời khắc mà lịch sử Đức cần những bộ óc siêu việt, có tầm nh́n vượt thời gian để đưa ra những quyết định có tính „bước ngoặt“ làm nên lịch sử, thay đổi vận mệnh của dân tộc Đức và xoay chuyển tương quan lực lượng ở châu Âu và trên thế giới.

          Thứ ba, đại đa số hồi đó không tin vào sự thống nhất của hai nhà nước Đức v́ đó không chỉ đơn thuần là công việc nội bộ của DDR và BRD. Nó là thực trạng pháp lư quốc tế được ghi nhận qua Hiệp ước Yalta, Potsdam về xử lư hậu quả chiến tranh thế giới lần thứ hai giữa 4 cường quốc phe đồng minh chống phát xít là Mỹ, Anh, Pháp và Liên Xô. Không chỉ Liên Xô mà cả ba đồng minh phương Tây của Đức đều không muốn nh́n thấy một nước Đức to lớn (về diện tích), mạnh về kinh tế đồng thời có ảnh hưởng về chính trị. Đến thời điểm đó quân của 4 nước đồng minh c̣n đồn trú ở cả hai phần nước Đức với lực lượng quân sự lên đến hàng trăm ngàn quân và vũ khí hạng nặng. Điều quan trong là „quyền của các nước Đồng minh“ vẫn có hiệu lực và thu hẹp chủ quyền của cả Đông và Tây Đức. Sự vĩ đại của ông Kohl cùng với Ngoại trưởng „huyền thoại“ Hans-Dietrich Genscher (FDP) là tiến hành kiên tŕ, liên tục không ngơi nghỉ „ngoại giao con thoi“, không chỉ thuyết phục được Tổng thống Mỹ, Tổng thống Pháp và đặc biệt „bà đầm thép“  Thatcher (người luôn nói công khai chống lại việc thống nhất nước Đức) ủng hộ hoàn toàn khả năng thống nhất hai nhà nước Đức, mà chỉ trong ṿng chưa tới một năm (từ tháng 11/1989 đến thống nhất 10/1990) xoay chuyển được cả nhà lănh đạo Liên Xô Gorbachow, „đồng minh anh em XHCN và Khối Warsavaw“ của Đông Đức. Không được các nước này và đặc biệt Liên Xô bật đèn xanh th́ khả năng xung đột quân sự trên đất Đức là điều chắc chắn và việc thống nhất chỉ vẫn là „giấc mơ Đức“. Sau này người ta nói ông Kohl đă từng bước „đánh đổ“ Gorbachow, từ chỗ ban đầu khi Gorbachow mới khởi xướng „Glasnosvà Perestroika“ ở Liên Xô, ông Kohl đă công khai so sánh với Goebel (trùm tâm lư chiến của phát xít Đức) đến trở thành bạn thân thăm nhau ở tận Sotchi và bức ảnh hai ông mặc áo len dài tay không cà vạt, không bảo vệ hay trợ lư đi dạo ở Sochi đă đánh dấu sự thỏa hiệp của Liên Xô. Tại chương tŕnh MOMA (MorgenMagazin) của ARD/ZDF sáng 19/6 vừa qua ông Tetschik, nguyên trợ lư đối ngoại lâu năm của Thủ tướng Kohl, „tiết lộ“, trong buổi gặp Gorbachow ở Sotchi, khi Kohl thăm ḍ ư của Gorbachow về khả năng thống nhất hai nước Đức th́ ông này nói : việc hai nước Đức có mong muốn thống nhất hay không, thống nhất vào thời gian nào và theo h́nh thức nào là việc của hai chính phủ Đức. Cả ông Kohl và Tetschik đều không tin những điều này và đề nghị nhắc lại. Chỉ khi Gorbachow nhắc lại ư trên th́ hai ông mới dám tin là được Liên Xô bật đèn xanh và con đường thống nhất nước Đức không thể đảo ngược.

          Với Liên Xô, Chính phủ Helmut Kohl phải cam kết mấy nội dung, như bảo đảm sự an toàn tuyệt đối của quân đội Liên Xô, thành viên gia đ́nh họ, các cơ sở lợi ích của Liên Xô đang ở CHDC Đức, nước Đức không tham gia NATO, NATO không được triển khai quân ở phần đông Đức cũ giáp biên giới Ba Lan và Liên Xô v.v. Những yêu cầu này rồi phía Đức cuối cùng cũng mua được bằng „rất nhiều DM“. Liên Xô đồng ư rút hết quân về nước, nước Đức thống nhất vẫn là thành viên NATO và quân đội NATO áp sát biên giới Liên Xô. Nhưng đây cũng là thời điểm Liên Xô đang trong quá tŕnh tan ră. Đúng như người ta nói „thiên thời“ đă giúp dân tộc Đức.

          Riêng đối với ba nước đồng minh phương Tây là Mỹ, Anh và Pháp ông Kohl lại có một cách đi hoàn toàn khác. Cũng như giới chính trị gia Đức thời điểm đó, ông Kohl ư thức rất rơ sự nghi kỵ của các đồng minh này đối với sự lớn mạnh của Đức và đó cũng là lư do mà „bà đầm thép“ Thủ tướng Anh luôn lấy ra làm cái cớ ngăn cản sự thống nhất; họ lo ngại nước Đức lớn mạnh sẽ lại trở thành mối nguy hiểm, đe dọa ḥa b́nh ở châu Âu, như hai cuộc chiến tranh thế giới đă chứng minh. Để „hóa giải“ gánh nặng tâm lư này, Chính phủ Kohl đă đưa ra hai chính sách có tính đột phá, đó là khẳng định nước Đức thống nhất sẽ là thành viên có trách nhiệm trong NATO (trước đó Gorbachow cũng đă đồng ư), tôn trọng sự lănh đạo của Mỹ và các nước đồng minh trong quan hệ xuyên Đại Tây dương; với Châu Âu ông Kogl đă thuyết phục Tổng thống Pháp F.Mitterrand ủng hộ xây dựng một „ngôi nhà chung châu Âu“, một châu Âu thống nhất toàn diện trên mọi phương diện. Hơn ai hết ông Kohl luôn tâm niệm „nước Đức chỉ có thể thống nhất trong một châu Âu thống nhất“. Sự dũng cảm vượt bực của ông mà nhiều người ban đầu c̣n phản đối, sau cũng phải tán đồng, đó là „hy sinh“ đồng DM (Deutsche Mark) lúc đó đang là ngoại tệ mạnh ngang ngửa với USD để tham gia vào không gian tiền tệ chung Eurozone. Cũng chính v́ ông được coi như là cha đẻ của Liên minh tiền tệ, Liên minh quan thuế và Tự do đi lại trong EU nên ông vừa được EU quyết định tổ chức tang lễ ở cấp Châu Âu. Đây là sự ghi nhận của EU đối với đóng góp vĩ đại của Helmut Kohl cho sự thống nhất châu Âu, điều đến nay chưa có tiền lệ./.

(C̣n tiếp)

«  Trở về  

    Những tin bài khác:
         •  VĨNH BIỆT ÔNG – NGƯỜI CON VĨ ĐẠI CỦA DÂN TỘC ĐỨC (PHẦN II)
         •  Weitere Projekte der LOAN Stiftung
         •  Erfolgreich abgeschlossene Projekte der LOAN Stiftung
         •  LOAN Stiftung
         •  Chúc mừng Thomas Billhardt Phóng viên ảnh tài liệu/phóng sự nổi tiếng, một người Bạn đầy tâm huyến của nhân dân Việt Nam vừa tṛn 80 tuổi
         •  Ông Klaus Matzke mất
         •  Thuyết tŕnh về Văn hóa hồi tưởng Việt Nam
         •  Hội Đức - Việt tổ chức Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015 tại Berlin
         •  Ông tiên người Đức
         •  Nhạc sĩ Kurt Schwaen - Một trái tim nhân hậu dành cho Việt Nam

 


 HỘI HỮU NGHỊ VIỆT NAM - ĐỨC

Tổng biên tập: PGS TSKH Phan Thanh Tịnh 
Địa chỉ: 105A Quán Thánh, Ba Đ́nh, Hà Nội
Điện thoại: + 84 4 38454547 - Fax: + 84 4 38432756

Email: hoivietduc@yahoo.com

                       vietnam-germany@vufo.org.vn

 

ictgroup.vn